Firma nie przekazała obiecanych dokumentów, druga grupa nie odpowiedziała albo brakuje części wywiadów. Praca magisterska może zatrzymać się mimo napisanego rozdziału teoretycznego. Zanim uruchomisz kolejną ankietę, sprawdź, której odpowiedzi nie da się uzyskać z obecnego materiału.
Utrata dostępu do dokumentów, niewykonany wywiad i brak odpowiedzi na jedno pytanie wymagają różnych rozwiązań. Plan awaryjny powinien wskazywać, co można odzyskać lub uzupełnić, a co wymaga zmiany zakresu. Poniżej przejdziesz przez te warianty i przygotujesz je do konsultacji.
Określ, czego brakuje do konkretnej odpowiedzi
Powiąż brak z pytaniem pracy. Czy nie masz żadnego materiału? Czy masz dane opisowe, ale brakuje drugiego okresu do porównania? Czy dokumenty istnieją, lecz nie masz zgody lub możliwości ich wykorzystania? Te sytuacje nie powinny trafiać do jednego punktu „uzupełnić badania”.
Ziółkowski wskazuje na znaczenie wykonalnego zakresu oraz dostępu do materiałów1. Przy planie awaryjnym oznacza to ocenę rzeczywistych możliwości. Obietnica znajomego, że „coś załatwi”, nie jest jeszcze potwierdzonym dostępem. Założenie, że materiał jest dostępny, musi mieć konkretną podstawę.
Opis braku: jakie pytanie miało zostać rozstrzygnięte; jaki materiał był potrzebny; co faktycznie masz; czego nie uzyskano; kiedy można potwierdzić możliwość uzupełnienia. Taki zapis pomoże oddzielić problem merytoryczny od opóźnienia organizacyjnego.
Sprawdź trzy ścieżki, zanim zmienisz sposób badania
Odzyskanie lub uzupełnienie zaplanowanego materiału
Najpierw ustal, czy problem da się rozwiązać w dotychczasowym zakresie. Może istnieje właściwa kopia, do której nie masz jeszcze dostępu, albo można uzyskać konkretny brakujący dokument. Podaj osobę lub instytucję, warunki i termin uzyskania odpowiedzi. Nie traktuj przypomnienia wysłanego mailem jako wykonania zadania.
Wykorzystanie materiału o innym zakresie
Dostępne źródło może odpowiadać na węższe pytanie. Publiczne zestawienie opisze niektóre cechy działalności firmy, lecz może nie zastąpić dokumentów pokazujących wewnętrzny proces. Sprawdź znaczenie informacji, okres i sposób ich powstania. Podobna nazwa wskaźnika nie dowodzi, że oba materiały można połączyć.
Zmiana zakresu lub projektu
Jeśli brak dotyczy podstawy głównego pytania, przedstaw wariant zmiany celu albo sposobu postępowania. Wyjaśnij, co zostanie zachowane z dotychczasowego tekstu oraz co trzeba opracować ponownie. Zmiany uzgodnij z promotorem, a formalne warunki zmiany tematu sprawdź osobno.
Przykład: brak drugiej organizacji do porównania
Przykład autorski: plan przewidywał porównanie sposobów wdrażania nowych pracowników w dwóch firmach. Pierwsza przekazała uzgodnione materiały. Druga odmówiła. W pliku jest już rozdział o porównaniu, ale nie ma informacji dotyczących drugiego przypadku.
Pierwszy wariant polega na sprawdzeniu, czy możliwy jest dostęp do odpowiedniego drugiego przypadku. Drugi - na uzgodnieniu analizy jednej organizacji z innym pytaniem. Trzeci - na wykorzystaniu dostępnych materiałów publicznych, jeżeli odpowiadają celowi i można sensownie ustalić wspólne kryteria. Żaden wariant nie sprowadza się do skopiowania danych pierwszej firmy pod drugą nazwą.
Chybalski zwraca uwagę, że zakres uogólniania zależy od tego, co faktycznie badano. Dane z jednej organizacji nie stają się automatycznie podstawą twierdzeń o wszystkich organizacjach2. Zmiana projektu wymaga więc także zmiany granic wniosków, nie tylko nagłówka rozdziału.
Nie dokładaj nowego materiału bez sprawdzenia jego zgodności
W nowej grupie mogły wystąpić inne warunki, a zmienione pytania mogą dotyczyć innych informacji. Dodatkowe odpowiedzi nie zawsze są kolejnymi obserwacjami tego samego badania. Zapisz, co pozostało takie samo, co się zmieniło oraz jakie ma to znaczenie dla łącznej analizy.
Jeżeli zabrakło części wywiadów, nie zastępuj ich wypowiedziami znajomych bez wyjaśnienia doboru. Jeżeli brakuje pomiaru istotnej cechy, nie zakładaj wartości na podstawie intuicji. Jeżeli wykorzystujesz materiał zastany, sprawdź, czy jego zakres pasuje do pytania i czy możesz go odpowiednio udokumentować.
Liczebność potrzebnej grupy i dobór analizy oceń w odniesieniu do celu oraz sposobu badania. Kolejne odpowiedzi pomogą tylko wtedy, gdy dostarczą brakującej informacji. W planie awaryjnym zapisz więc, co ma wnieść uzupełnienie materiału.
Zapisz plan awaryjny z warunkiem podjęcia decyzji
Dla wybranego wariantu określ działanie, jego wynik i punkt kontroli. Przykład: „Uzyskać odpowiedź w sprawie dwóch wskazanych dokumentów. Jeżeli dostęp nie zostanie potwierdzony do uzgodnionego terminu, przedstawić promotorowi wariant zawężenia”. Termin powinien wynikać z Twojej sytuacji, nie z uniwersalnej obietnicy poradnika.
Zapisz również, czego w tym czasie nie warto robić. Nie redaguj finalnego zakończenia, jeśli nie ustalono jeszcze dostępnego zakresu odpowiedzi. Możesz za to uporządkować zachowane źródła, dokumentację i części tekstu, które nie zależą od rozstrzygnięcia. Kolejność zadań wyjaśnia Harmonogram dokończenia pracy magisterskiej: kolejność zadań ma znaczenie.
Gdy dostępny materiał odpowiada innemu pytaniu niż temat pracy, sięgnij po Temat pracy magisterskiej nie pasuje do zebranych danych: co uzgodnić przed zmianą. Zanim zaplanujesz dodatkowe zbieranie danych, ustal, czy główna trudność dotyczy braku, czy niedopasowania istniejącego materiału.
Odróżnij brak dostępu od utraty własnego pliku
Jeśli nie masz pierwotnego arkusza lub nagrań, sprawdź zachowane kopie i miejsce, w którym wcześniej pracowano z materiałem. Zapisz, które elementy odzyskano, a których nadal brakuje. Wykres w dokumencie może potwierdzać, że istniało opracowanie. Nie zastępuje jednak całej dokumentacji, którą miał przedstawiać.
W takiej sytuacji plan awaryjny obejmuje ocenę odtwarzalności, nie tylko zdobycie nowych obserwacji. Przedstaw promotorowi stan faktyczny i podstawę zachowanych ustaleń. Nie przygotowuj nowego zbioru z wartościami dobranymi tak, aby zgadzał się ze starym wykresem. Jeżeli trzeba powtórzyć część działań, opisz ją zgodnie z rzeczywistym terminem i przebiegiem, a nie jako odzyskaną kopię dawnego badania.
Pokaż plan promotorowi przed dużą przebudową
Przygotuj aktualny tekst, dokumentację braku i dwa realne warianty. Wskaż skutki dla celu, materiału, wniosków i czasu. Dzięki temu konsultacja może zakończyć się decyzją, a nie ogólnym zaleceniem „proszę zdobyć więcej danych”. Po rozmowie zapisz przyjęty zakres i sprawdź miejsca zależne w dokumencie.
Usługa Plan dokończenia pracy magisterskiej może pomóc uporządkować dostępne opcje i zadania. Nie polega na wymyślaniu brakujących odpowiedzi ani zapewnieniu terminu bez obejrzenia materiału. Potrzebny jest wariant, który da się rzeczywiście wykonać i rzetelnie opisać.
Pytania o brak materiału do magisterki
Co zrobić, gdy firma nie udostępniła materiałów do pracy magisterskiej?
Nazwij brak i powiąż go z pytaniem pracy. Sprawdź możliwość odzyskania właściwych dokumentów, realne źródła zastępcze oraz wariant zawężenia projektu. Konsekwencje przedstaw promotorowi przed większą przebudową.
Czy dodatkowe dane z innej grupy można po prostu dołączyć do badania?
Najpierw sprawdź zgodność kryteriów, warunków, narzędzia i rodzaju informacji. Nowy materiał nie zawsze jest kolejną obserwacją tego samego badania. Zmianę i jej znaczenie trzeba uzasadnić oraz odpowiednio opisać.
Czy większa część teoretyczna zastąpi brak głównego materiału badawczego?
Dopisanie teorii nie dostarcza brakującej odpowiedzi empirycznej. Jeżeli potrzebna jest zmiana rodzaju lub zakresu pracy, przygotuj jej uzasadnienie i uzgodnij je zgodnie z wymaganiami projektu.
Bibliografia i przypisy
- Ziółkowski P., Jak pisać prace dyplomowe, licencjackie, magisterskie i podyplomowe? Przewodnik dla studentów, Wydawnictwo Wyższej Szkoły Gospodarki, Bydgoszcz 2017, wykorzystane s. 63. Wróć do tekstu
- Chybalski F., O uogólnianiu wyników analiz ilościowych w naukach o zarządzaniu, „Zeszyty Naukowe Politechniki Łódzkiej. Organizacja i Zarządzanie” 2017, z. 67, s. 5-18, wykorzystane s. 13-14. Wróć do tekstu
