Przy zmianie promotora w trakcie magisterki przygotuj pakiet pokazujący stan projektu: aktualny tekst, rzeczywiście wykonane badania, wcześniejsze uzgodnienia i otwarte pytania. Nowy prowadzący powinien móc odróżnić to, co już powstało, od planu, którego jeszcze nie zrealizowano.
Przekazanie samego pliku z kilkudziesięcioma stronami nie zawsze wystarcza. Nie wyjaśnia, dlaczego zmieniono zakres, którą uwagę uwzględniono ani czy zbieranie danych zakończono. Dobrze przygotowany opis stanu pomaga rozpocząć rozmowę od realnych decyzji. Nie zastępuje formalnej procedury zmiany promotora, której warunki trzeba sprawdzić na swoim kierunku.
Zrób krótką kartę stanu zamiast historii całej współpracy
Na pierwszej stronie pakietu umieść tytuł roboczy lub zatwierdzony, cel, rodzaj materiału i stan poszczególnych części. Zaznacz, skąd wynika status tytułu. Nie przedstawiaj wiadomości „możemy o tym porozmawiać” jako akceptacji projektu. Gdy nie masz potwierdzenia, wpisz „do wyjaśnienia”.
Szczepaniak opisuje rozwinięty konspekt jako układ części z krótkim wskazaniem zakresu i związku z tematem1. W przekazaniu istniejącej pracy wykorzystaj tę zasadę do opisania zawartości, która faktycznie jest w pliku. Nie przygotowuj pięknego planu pozbawionego informacji, że dwie części nadal są pustymi nagłówkami.
Karta przekazania: zakres pracy; aktualna wersja tekstu; ukończone działania; dostępny materiał; wcześniejsze ustalenia; trzy najważniejsze pytania do nowego promotora. Poszczególne punkty rozwijaj tylko na tyle, aby można było sprawdzić ich podstawę.
Oddziel wcześniejsze ustalenia od ich obecnej oceny
Wskaż decyzje dotyczące celu, materiału, metody, układu i zakresu literatury. Przy każdej podaj, gdzie znajduje się potwierdzenie: komentarz w dokumencie, wiadomość lub notatka z konsultacji. Zapisz także, czy decyzję wprowadzono do tekstu. Samo uzgodnienie zmiany nie oznacza jeszcze, że dokument został poprawiony.
Nie musisz przekazywać całej prywatnej korespondencji. Wybierz fragmenty potrzebne do odtworzenia decyzji, zachowując kontekst. Cytat urwany przed zastrzeżeniem prowadzącego może przedstawiać odwrotny sens. Własną notatkę oznacz jako własną notatkę, szczególnie kiedy nie została potwierdzona.
Nowy promotor może inaczej ocenić rozwiązanie. Zamiast traktować każdą różnicę jako konieczność zaczynania od zera, zapytaj, co konkretnie wymaga zmiany: uzasadnienie, zakres pytania, sposób opisania materiału czy samo postępowanie badawcze. Ta odpowiedź pozwoli wyznaczyć skalę dalszej pracy.
Pokaż materiał i rzeczywisty przebieg badań
Jeśli badanie już wykonano, dołącz opis jego przebiegu i wersję narzędzia, którą zastosowano. Wskaż terminy, kanały pozyskania materiału, kryteria udziału oraz istotne odstępstwa od planu. Nie dołączaj wcześniejszej ankiety jako zastosowanej tylko dlatego, że wygląda bardziej kompletnie.
W przypadku analizy dokumentów przygotuj spis wykorzystanych materiałów i informację, które były dostępne w całości. Przy projekcie rozwiązania oddziel to, co zaprojektowano, od tego, co wykonano oraz sprawdzono. Dane uczestników lub materiały wewnętrzne przekazuj wyłącznie w zakresie odpowiednim do konsultacji i uzgodnionych zasad ich wykorzystania.
Rzetelność badawcza obejmuje także staranność postępowania, nie tylko unikanie fabrykowania wyników. Galewicz podkreśla szerszy zakres tej odpowiedzialności2. W pakiecie przekazania oznacza to prostą zasadę: nie ukrywać luki w dokumentacji pod zdaniem „wszystko jest już gotowe”.
Ułóż materiały tak, żeby dało się je szybko sprawdzić
Wybierz jeden dokument roboczy. Pozostałe kopie pozostaw w archiwum. Do tekstu dodaj krótki wykaz załączników: materiał badawczy, wykorzystana literatura, zestawienie uwag i wymagania redakcyjne. Każdy załącznik powinien mieć czytelną nazwę oraz wyjaśnienie, do czego służy. Folder „różne” z trzydziestoma plikami nie jest pakietem przekazania.
Jeśli po przerwie nie rozpoznajesz właściwego dokumentu, zacznij od Jak wrócić do niedokończonej pracy magisterskiej po przerwie. Dopiero po odzyskaniu podstawy roboczej można pokazać nowemu prowadzącemu spójny stan pracy. Nie przesyłaj kilku wersji bez wskazania, którą ma oceniać.
Przykład: teoria zaakceptowana, badanie zmienione
Przykład autorski: poprzedni promotor przeczytał teorię i zaakceptował jej zakres. W trakcie zbierania materiału nie uzyskano dostępu do planowanych dokumentów. Student przygotował zamiast tego wywiady, ale nie omówił jeszcze zmiany. Pakiet nie powinien mówić „metodologia zaakceptowana”. Wcześniejsze uzgodnienie dotyczyło innego materiału.
W karcie trzeba wskazać cztery elementy: zachowana teoria, pierwotny plan, faktycznie dostępne wywiady i kwestia wymagająca oceny. Nowy promotor może wtedy rozważyć, czy obecny materiał odpowiada celowi, czy konieczna jest zmiana zakresu. Samo dopisanie słowa „wywiad” w rozdziale metodologicznym tego nie rozstrzyga.
Takie zmiany opisuje dokładniej Plan badania i rzeczywisty przebieg magisterki: jak opisać zmiany bez ukrywania ich. Zamiast usuwać wcześniejsze ślady planowania, prowadź roboczy rejestr decyzji. Do finalnej pracy trafi uzasadniony opis postępowania, a archiwum pomoże ustalić jego kolejność.
Przygotuj krótką wiadomość towarzyszącą materiałom
Wiadomość powinna wskazywać aktualny dokument i cel konsultacji. Możesz napisać: „Przesyłam stan pracy nad [temat]. Tekst obejmuje [zakres], a dostępny materiał to [opis]. Najważniejsza sprawa do ustalenia dotyczy [konkretne pytanie]. W załączonej karcie oznaczyłem wcześniejsze decyzje i elementy jeszcze niewykonane”. Uzupełnij wiadomość informacjami o swojej pracy.
Nie obiecuj, że pozostała „tylko kosmetyka”, jeśli nie sprawdzono głównych wniosków. Wskaż także materiały, których nie załączasz, oraz powód, jeśli ma znaczenie dla oceny. Pierwsza wiadomość nie musi rozstrzygać wszystkich szczegółów. Powinna umożliwić prowadzącemu rozpoznanie projektu i przygotowanie rozmowy o dalszym zakresie.
Wyjdź z rozmowy z decyzją o dalszym zakresie
Na konsultacji rozstrzygnij przede wszystkim, które części można wykorzystać, co wymaga sprawdzenia i jaki materiał przygotować w następnej kolejności. Poproś o doprecyzowanie ogólnej uwagi, na przykład „przebudować pracę”. Przebudowa argumentacji, zmiana danych i poprawa języka to różne zadania.
Osobno sprawdź zasady formalne: zgodę na prowadzenie pracy, zatwierdzenie tematu, zaliczenie seminarium oraz obowiązujący termin. Przekazanie materiałów ani zmiana promotora nie są same w sobie obietnicą przedłużenia terminu. Nie deklaruj nowego harmonogramu, zanim nie wiesz, jaki zakres trzeba jeszcze wykonać.
Usługa Przegląd pracy magisterskiej i uwag promotora może pomóc uporządkować dokument i przygotować kartę przekazania. Ocena projektu oraz akceptacja jego dalszego zakresu pozostają po stronie uczelni. Dobre przygotowanie pozwala natomiast rozmawiać o konkretnej pracy, zamiast odtwarzać jej historię z pamięci.
Pytania o przekazanie pracy nowemu promotorowi
Co przekazać nowemu promotorowi oprócz pliku pracy magisterskiej?
Dodaj krótki opis stanu projektu, rzeczywiście wykonanych działań, dostępnego materiału, wcześniejszych uzgodnień i otwartych pytań. Oznacz jedną wersję roboczą oraz przydatne załączniki.
Czy nowy promotor musi przyjąć wszystkie wcześniejsze ustalenia?
Nie zakładaj takiej automatycznej akceptacji. Pokaż ich zakres i potwierdzenia, a następnie wyjaśnij, które elementy wymagają oceny w dalszej współpracy. Formalne warunki prowadzenia pracy sprawdź na uczelni.
Czy zmiana promotora automatycznie przedłuża termin złożenia pracy?
Nie należy tego zakładać. Warunki zmiany, terminy i ewentualne przedłużenie sprawdź osobno w aktualnej procedurze właściwej dla Twojego kierunku.
Bibliografia i przypisy
- Szczepaniak J., Przygotowanie redakcyjne pracy dyplomowej, Wydawnictwo Politechniki Łódzkiej, Łódź 2019, wykorzystane s. 11-12. Wróć do tekstu
- Galewicz W., O etyce badań naukowych, „Diametros” 2009, nr 19, s. 48-57, wykorzystane s. 49. Wróć do tekstu
